مباحث مداحی ++++++++++++++ مصاحبه با حاج علیرضا مرادی
از چه زماني مداحي را شروع كرده ايد؟
از سن 4 سالگي شروع كردم در آن زمان با پدرم و برادرانم در جلسات هیئت و تعزیه خوانی می رفتیم و به دلیل اینکه جنس صدام برای نقش اطفال به تشخیص پیر جلسه مناسب بود میدان زیادی به من دادند باعث پیشرفت و رشد سریع من شدند که ممنون همه زحمات استادانم مخصوصا پدر مرحومم هستم و قدر دان این نعمت و ولایت هستم و الان حدود 40 سال است كه مشغول خدمت به فرهنگ آل الله و شهادت و مدیحه سرائی هستم.ما خانوادگي استعدادي صداي خوبي داریم که الان فرزندانم نیز از این نعمت برخوردارند و بحمد الله در حد توانشان کمک من می کنند .
پدرم از زبده هاي استان در تعزيه خواني بودند كه مرحوم شدند.الان برادرهاو پسرهايم هر دو مي خوانندو جنس صداي خوبي دارند و براي اين كار آموزش نديدم و توفيقي است كه شامل ما شده است.
در سن 4 سالگي پدرم مرا با خود مي برد وبه من شعر مي داد و مي گفت بخوان و من هم مي خواندم كه در اين سن مداحي براي من جنبه ي بازي و سر گرمی و در واقع از روی انگیزه های نوجوانی بود را داشت.
ولي از سن 12 سالگي با افزايش معرفت خود به شخصيت ذوات مقدسه مخصوصا حضرات امام حسین و امیر المومنین و فاطمه زهرا و ... باعث شدكه به دنبال دلائل نهضت کربلا و دلیل تحمل این همه رنج و آزار سختی ها بروم وخيلي مهم بود كه علت نهضت را بدانم و مرحله بعدی اداي وظيفه و بدهكاري ما به نهضت كربلا و شناسايي و معرفي آن به مردم.
چه تعريفي از ايام ا... داريد؟
خدا روزهايي را نشان كرده و در اين روزها نسيم هايي مي ورزد كه هر كس خود را در مسير آن قرار دهد همه چيز نصيبش مي شود و مواليد و شهادها ی ذوات مقدسه از اين دست مي باشند اين ارزش كار مداح و مداحي را روشن مي كند.
به نظر مي رسد در جامعه بيشتر بر مجالس روضه تاكيد داريم تا مجالس شادي و سرور نظر
شما چیست ؟
خب اشک جایگاه خود را دارد هر چیز با اشک ماندگارتر می شود انسان این طور است . آنچه با اشک همراه می شود انسان را بیشتر تحت تاثیر قرار می دهد .
گرچه ما در موالید یا شهادتها دنبال معرفت بیشتر و امام شناسی هستیم .
مثلا حضرت علي (ع)چه در مولوديه،چه شهادت، ما ايشان را مي ستاييم ودر موردمعرفی شخصیتشان کار فرهنگی مي کنیم . مهم اين است كه كار در دست كارشناس باشد،مهم اين نيست كه روضه باشد يا مولودي.
در بحث مولودي خواني و روضه خواني كارشناس كم داريم. این ضعف ما داره مشکل ساز می شود . در هر حوزه ای کارشناس به معنای واقعی کلمه نباشد کار یا ابتر و بی تاثیر می شود و یا اصلا ضد فرهنگی می شود .
و این ما را در مورد آثار اعمال و پاسخگوئی در محضر خداوند دچار مشکل می کند . ویا در آثار اعمال ما تاخر به دلیل بدعت ما را در عالم برزخ وقیامت مورد مواخذه قرار خواهد داد و شوخی نیست کار سخت است و دشوار . این باید باور ما شود .
علت به وجود آمدن اين تفكر كه به مراسم عزاداري معصومين (ع)بيشتر اهميت مي دهند
چيست آيا واقعيت دارد؟
ما نشان داده ايم كه خيلي در حد وسط حركت نمي كنيم،افراط و تفريط در ما خيلي زياد بوده و است . .كه يكي از آنها حركت صدا و سيما است.گويندگان تاثير داشتند .حتي قرآن ما را دعوت به سرور مي كند.بندگي سرور نياز دارد. البته گريه در اوج سرور است.بزرگان در روز عاشورا هم تبسم دارند، مي خندند، و شاد واقعی هستند .گريه ميکنند به خاطر اينكه چرا مثل امام حسين(ع)نيستندو نتواستند مثل ایشان زندگی کنند و مثل ایشان بمیرند . این معنا نباید فراموش شود و این گریه افسردگی به دنبال ندارد آنهائی که از گریه وسیله افسرده ساختن مستمعین را فراهم می کنند به این نکته اصولی دقت ندارند .اشک انسان ساز است . جمع بین اشک و سرور سخت نیست این را فراموش نکنید . به نظر می رسد شما منظورتون اشک ذلت باشد . اگر چنین است من ذره ای با این روضع و اشک ریختن موافق نیستم . تعطیل شود بهتر است .
نظرشما در مورد بحث تحريفات و خرافاتي كه در قبل وجود داشته و استاد شهيد مرتضي مطهري هم در كتاب حماسه حسيني به اين مطلب اشاره كرده،مساله روضه هاي بي سند،خواب هاي غير واقعي،كه مداحان براي بازار گرمي از اينها استفاده كرده و امروزه هم وجود دارد چيست؟
ما امروز با تحريفات آنچناني كه شهيد مطهري فرموده روبرو نيستيم اما به شكل جديدتر و صنعتي تر گرفتار هستيم.
فرد در روضه خود را مي كشدرفتارهاي غير منطقي و غير سنتي و غير ديني دارد .
معني آن اين است كه آن سينه زدن اصيل نيست و كارها براساس احساس است و براساس شعور و منطق نيست.
آن روز اگر يك عالم ديني به مداحي مي گفت روضه تو غلط است مداح قبول مي كرد و ديگر نمي خواند ولي امروزه اين مرز را شكستند و فقط مهم خواندن است و آهنگی را اجرا کردن و دیگر هیچ کار به تاثیرات رفتار خود ندارند البته خب برخی که به اسم مداح وارد این گود شده اند حق دارند چون در راه اعتلای دین خدا کوچکترین زحمتی نکشیده اند و اتفاقا مداحی برایشان کسب سود آوری بوده و بر روی موج محبت مردم به آل الله همه چیز به دست آورده اند در حالی که اگر در مسیر زندگی خودشون به دور از مداحی می رفتند نه زود مشهور می شدند و نه به مال و منال می رسیدند . كاري به كسي ندارند كه چه مي گويد و انگار تئوري هدف وسيله را توجيه مي كند را قبول دارند ،هر حرفي را براي به گريه درآوردن مردم مي زنند و كار ندارند كه پيامد حرف چيست.
امروزه بنا به فرموده شما مقتل خواني غلط كم داريم ولي روش هاي ديگر جايگزين آن شده است؟
من نگفتم که مقل خوانی غلط کم داریم . اصلا مقتل خوانی نداریم شما بگردید در برنامه های مداحان مطرح ببینید مقتل گفته می شود یا هر کس حرف خودش را می زند.
البته روی سخن من با مداحانی است که در بازار مطرح اند والا مداحانی داریم که در سطح محل یا هیئت خودشون خیلی خوب عمل می کنند که تلاش ایشان قابل تقدیر و تحسین است .
در سال هاي اخير رواج سبك ها و موسيقي هايي وجود دارد كه ضرر دارد و علما و بزرگان هم با آنها مخالفند نظر شما چيست؟
با توجه به اينكه مداحان الحان و نغمان مختلفي داشتند و دلنشين نيز بود
تنها به افرادي مي گفتند اين آهنگ ها را بسازند كه حال و هواي فرهنگ ديني راداشته باشندچون اگر ما از مداحي موسيقي را بگيريم برايش چيزي باقي نمي ماند،اگر مداحي آهنگ،ترنم ،نغمه نداشته باشد براي مداحي كار نشده بلكه خواندن شعر بوده كه صوت داشته است، وجود موسيقي در مداحي يك ضرورت است ولي موسيقي كه امروزه به كار مي رود مبتذل است و سنتي و مذهبي نيست.
موسيقي است كه ذهن آدم را به عوالم غیر ارزشی و بعضا غیر اخلاقی و آدم هاي فاسد مي رساند مثلا مداحي شعري مي خواند كه براساس آهنگ موسيقي كه از رسانه غير قانوني شنيده است و برای مستمع اشاره ای به سمت یک انسان غیر ارزشی و بی مسئولیت و شاید ضد انقلاب و ... سوق میدهد و در نهایت ارتباط با یک انسان غیر مسئول را توجیه می کند . ما از بهترین ها بدترین بهره برداری را می کنیم .
آيا در اين بحث موسيقي مشكل مداحان هستند يا افرادي كه بايد كار فني مي كردند و به صورت ريشه اي موسيقي هاي مذهبي را انتشار مي دادند؟
مشكل با همه كس است و نمي شود كسي را مطلق مقصر دانست،هم مداحان و هم آهنگسازان و هم مستمعین. در این روند هر کس درصدی مقصر است . آهنگسازان بدون انگیزه مالی کار نمی کنند و مداح نیز برای این موارد نه دارد ونه هزینه می کند این یک گذشت و ایثار می خواهد تا محصول خوبی تحویل شود .ولي نقش مستعمين در این بین خیلی مهم است كه اگر من آنچه را مي خوانم به مذاق او خوش نيايد آن را خلاف هدف بلند امامان و اولیا ء و ... بداند و مسئو لانه جلسه را و مجلس را ترك كند من روشم را تغيير مي دهم ولي اگر من با روشي كه مي خوانم به من توجه مي كنند و مرا مورد محبت قرار مي دهد باعث ميشود اين تفكر در من ايجاد شود كه من را هم دوست دارند.
آيا مداحان آهنگ سازي اسلامي را مي دانند؟
خير . ولي حق ندارند كه براي هر شعري هر آهنگي را بگذارند بزرگان،كارشناسان،مداحان و همه بايد به كسي كه شعري با موسيقي غنايي مي خواند تذكر دهند .و اينكه اين كار او گناه كبيره است.
مداحان نغمه هاي جديد را بر اساس موازين بخوانند و بنا بر فرموده مقام معظم رهبري نوآوري كنند.
من ۳۰ سال است كه دعای کمیل و ندبه وزیارت عاشورا را می خوانم و درك كرده ام و تقریبا در هر نوبت
نيز يك نغمه جديد خوانده ام. و این باعث اقبال مردم و مخصوصا جوانان شده سعی هم کرده ام حریم شکنی هم نکنم .
نغمه ساختن بر عهده كيست و اين خلا عدم وجود نغمات اسلامي را چطور مي توان پر كرد؟
این یک بحث فنی است و کار همه کس نیست ولی باید همه مداحان این کار را شروع کنند و حد و حصری برایش تعریف کنند ولی مشکلات زیادی در این مسیر است .
ما كلاس تشكيل داديم كه 80 نفر هم شركت كردند،استان ما استان صدا خيزي است معضل ما عدم فرصت و امكانات است و عدم حمايت مسوولين مربوطه است براي سينما،تئاتر،چاپ كتاب و... هزينه مي شود و حتي ارشاد براي چاپ مجله هاي يارانه مي دهد ولي به مداحان بها نمي دهند و از وقوفاتي كه براي امام حسين(ع)و بحث روضه خواني وجود دارد مقداري از آن را صرف مداحان نمي كنند تا يك مداح و يك روضه خوان خوب تريبت شود مردم به اين قشر توجه دارند و آنها را دوست دارند واينها جاذبه دارند بايد مراقب آنها بود بايد يك مهندسي مداحي پی ریزی شود و این سخت نیست . مركزي ايجاد شود كه روي اين افراد سرمايه گذاري شود و بعد از چند سال ازآنها بهره برداري كنند،طوري نباشد كه يك مداح كه يك الگوست بعضي از رفتارهايش به الگوي ضد ارزشی و رفتاري تبديل شود.
مشكلات و آسيب هاي پيش روي مداحان شهر اراك چيست؟
آيا شما آموزش مداحي هم داريد؟
بله الان 13 سال است كه ما در آموزش مداحي فعاليت مي كنيم و از جايي و مركزي هم كمكي به ما
نشده است.
توصيه شما به مخاطبين چيست؟
مداح نشويد و اگر هم واقعا مي خواهيد مداح شويد مباحث ولايت،اهل بيت،حركت هاي آنها،امام شناسي ،توحيد و معاد را قبل از ورود به مداحي كاملا بدانيد و اگر ديديد واقعا مي توانيد وارد اين ميدان شويد بياييد.چون بايد در مورد هر چه مي خوانيد ومي گوييد پاسخگو باشيد.و با قوي كردن دو بال اخلاق و فن در مداحي و تسلط كامل وارد شويد كه خواندن يك شعر با اين خصوصيت بهشت را بر ما واجب مي كند و به خاطر هوس بازي نباشد.
نظر شما درباره مداحي بانوان چيست؟
خواندن خانم ها براي بانوان تعارضي نداردولي زنان به دليل داشتن احساسات قوي تر بيشتر در معرض خطر هستند يعني خرافه ،تحريف،غلط خواندن آنها رابيشتر درگير مي كند.
در اين ساليان چه ذكر و چه لحني براي شما بيشتر جاذب بوده و آن را مي گوييد؟
هيچ ذكري به اندازه العفو در ادعيه در تغيير خود و مجلس موثر نمي دانم كه انقلاب روحي در مجلس ايجاد مي كند.در ايران ،عربستان،عراق،سوريه ،لبنان خواندم اين ذكر در مناجات خواني دگرگون مي كند در همه جا تاثير گذار است.از بين اذكار،ذكر يا محمد بسيار تاثير گذار است اعراف العرفا است و بعد از پيغمبر هم بالاتر از ايشان نداريم و كسي كه به نام اين بزرگوار متوسل مي شود سريع و بدون دردسر به نتيجه مي رسد،ذكر امير المومنين (ع)كه با شعر اگر خسته جاني بگو يا علي (ع)بين المللي شده است 3-اميري حسين و نعم امير كه فرد خود را در پناه امام حسين(ع)مي بيند و احساس سبكي مي كند.
حضرت زهرا،رقيه،حضرت زينب هر كدام تاثيراتي دارند ولي ذكر اين 3 مورد تاثيرات فوق العاده دارد.
چه روضه اي مخاطب را به اوج قليان مي رساند؟
روضه هاي حضرت زهرا(س)،حضرت علي اصغر (ع)،رقيه (س) شنونده ها را متغير الحال مي كند به خاطر مظلوميت آنها و اينكه اين دو سه تا روضه انسان را از درون مي سوزاند.ولي ارائه مهم است اگر كارشناسان ارائه بدهد همه روضه ها انسان سازهستند حتي روضه حضرت حر.
فاش گویم با همه رسوائیم